Кэлин суруйууларбыт эрэ хаалыахтара…
Е.П. Неймохов
СӨ Суруйааччыларын сойууһуттан муус устар 5 күнүгэр Томпо улууһугар, Мэҥэ Алдаҥҥа айаннаатыбыт. Егор Петрович Неймохов аатын сүгэр орто оскуолаҕа НПК-ҕа экспертнэй комиссияҕа үлэлээн, түмүк таһаардыбыт.
Ол кэннэ Николай Иванович Колодезников аатынан Култуура дьиэтигэр Е.П.Неймохов айымньыларыгар олоҕуран туруоруллубут Кэлин суруйууларбыт эрэ хаалыахтара диэн спектакль көрдүбүт, барыта 37 киһи кыттыыны ылла.
Бу спектакль сценариһа СР Култууратын туйгуна Роман Егорович Тырахинов буолар. Кини кэлэн постановкалыан иннинэ фольклорист Гладкина Күннэй Николаевна күн аайы ыҥыртаан бэлэмнээбит.
Култуура дьиэтигэр 20 сыл директордыыр, Үөһээ Бүлүү улууһун Балаҕаннаах нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, РФ «Култуура бастыҥ үлэһитэ», СР Култууратын туйгуна, нэһилиэк сэбиэтин депутата Елена Геннадьевна Степанова спектакль кыттыылаахтарыгар Саха театрыттан таҥаһын-сабын булууга үгүс сыратын уурбута. Роман Егорович Тырахинов уонна Күннэй Николаевна Гладкина репетиция бөҕөтүн ыытан бу спектакль иккис төгүлүн үрдүк таһымҥа туруорулунна.
Мэҥэ Алдан олохтоохторугар уонна оҕолоругар махталбыт муҥура суох. Саҕаланыаҕыттан бүтүөр диэри үгүспүт уйадыйа, харах уулаах көрдүбүт.
Мэҥэ Алдан орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ кытыннылар. Олус чорботон, бэлиэтээн этиэхпин баҕарабын 4 кылаас үөрэнээччитин Айсиэн Филатовы. Эдэркээн оҕо олуһун оруолугар киирэн оонньоон барыбыт сүрэҕин тутта. Сцена иннигэр кэлэн олорон этэрэ-тыынара, бэйэтин оруолун итэҕэтиилээхтик оонньуура….бу сахалар инники кэскилбит талааннаахтарын туоһулуур. Саха норуотун историятын эттэригэр-хааннарыгар иҥэрэн итэҕэтиилээхтик оонньоон көрдөрөллөрө сөхтөрдө. Аҕатын кытары сиэттиһэн ырайга бара турбуттарыгар хараҕым уута субурус гыммытын кыаммакка хааллым. Ийэтин оруолун толорбут детсад үлэһитигэр Егорова Клавдия Васильевнаҕа наһаа махтанабын. Киһи сүрэҕин ортотунан киирэр оруол. Биһиги ийэлэр буоллахпыт. Ийэ санаата тууйуллуута, сэрии ыар кэмигэр бары үлэни чараас санныгар сүкпүтэ, кини туохха да муҥатыйа сылдьыбата, ыраах хоту көһөрүүгэ балыктыы барарын биир утары тыла суох ылынара….ийэ, күн ийэ!
Кыыстаах уол оруолларын көрө олорон ып-ыраас таптал баарыгар итэҕэйэҕин. Таптал диэн дьылҕа бэлэҕэ. Ис сүрэхтэн тахсар дьикти иэйии… Кыыс оруолун полиция үлэһитэ, Мэҥэ Алдан олохтоох кыыһа Ордахова Дария Гаврильевна оонньоото, онтон уол оруолун кулууп үлэһитэ Посельскай Василий Данилович толордо. Биһиги таптал оҕолоро буоллахпыт. Таптал кэрэҕэ, сырдыкка сирдиир кыахтаах эбээт! Кыыстаах уол бу олохтон иккиэн барбыттара олус хомолтолоох. Эдэр саха саллааттара Ильмень күөлгэ сэриилэһэллэрэ, эдэркээн оҕолор өлөллөрө…көрө олорон төһөлөөх айа-тута сылдьыа этилэрэй? Сахалар сайдыылаах олоххо олороллорун туһугар үлэлиэ-хамсыа этилэрэй? …дии саныыгын. Эдэр оҕолор оруолларын оонньуулларын көрөн олорон театр артыыстарыттан туох да итэҕэһэ суохтарын сөҕө-махтайа бэлиэтиигин.
Мэҥэ Алдан олохтоохторо наһаа даҕаны талааннаах эбиттэр диэн санааҕа кэлэҕин. Егор Петрович Неймохов оруолун толорбут Манасытов Байдам Семеновичка улахан махталбын тиэрдэбин. Тас көстүүтүнэн сүдү киһиэхэ майгынныыра сөхтөрдө. Спектакль бүтүүтэ Егор Петрович сценаттан түһэн саала кэтэҕэр бара турда….Ол кэннэ спектакльга оонньообут артыыстар бары сценаҕа тахсааттарын кытары үрүҥ былыт аһыллан Егор Петрович мөссүөнэ көһүннэ, Кэлин суруйууларбыт эрэ хаалыахтара диэбиттии көрөн олороро долгутта. Саха норуодунай суруйааччыта Егор Петрович Неймохов айымньылара ааҕылла туруохтара, аата үйэлэргэ ааттана туруо!
Түгэнинэн туһанан Егор Петрович аатын үйэтитиигэ үгүс сыратын уурар, сүүрэр-көтөр кэргэнигэр Мария Петровна Неймоховаҕа махтанабын. Этэҥҥэ сылдьаҥҥын үтүмэн үгүс үлэлэри инникитин даҕаны тэрийэ сылдьыаҥ диэн эрэллээхпин. Мэҥэ Алдан олохтоох администрациятыгар, кулууп үлэһиттэригэр барҕа махталбын тиэрдэбин. Өрүү итинник өрө таһаарыылаахтык үлэлии-хамсыы сылдьыҥ диэн тураммын кылгас сырдатыыбын түмүктүүбүн. Бары дьоллоох буолуҥ! Күөх халлаан анныгар эйэ баар буоллун!
Галина Басылайканова — Кэнтик кыыһа, СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ.