«Ыал — ийэтинэн» диэн өйдөбүл баар. Ол эбэтэр эр киһи булар-талар, аһатартаҥыннарар ыйаахтаах эбит буоллаҕына, дьиэ кэргэн сылаас холумтана, минньигэс аһа, истиҥ сыһыана ыал ийэтиттэн тутулуктаах.
Дуулаҕа күүстээх Томпо чулуу уола, мас тардыһыытыгар аан дойду муҥутуур кыайыылааҕа Сергей Фролкин холоонноох доҕоро кимий диэн дьон билиэн баҕарара буолуо. Бу күннэргэ Хаандыга бөһүөлэгин эдэр ыалын ийэтэ, элбэх оҕолоох Марина Фролкинаны кытта кэпсэттибит.
Бэйэҥ тускунан хаһыат ааҕааччыларыгар билиһиннэр эрэ
Мин Уус Алдан улууһун Бор оҕон нэһилиэгит тэн төрүттээхпин. Мүрү 2 №-дээх орто оскуолатын бүтэрбитим. Оскуолаҕа үөрэнэр сылларбар актыбыыс этим, араас тэрээһиннэргэ көхтөөхтүк кыттарым, сүүрүүнэн сөбүлээн дьарыктанарым. Оскуола президенинэн талыллыбытым. Ол курдук, оҕолор мустаммыт араас аһымал кэнсэрдэри, биэчэрдэри, көрдөөх-нардаах СахаКВН оонньууларын тэрийэммит бириэмэбитин атаарарбыт. Оскуолабын 2013 сыллаахха бүтэрбитим. Дьокуускайдааҕы Тыа хаһаайыстыбатын Академиятыгар юрист идэтигэр үөрэнэ киирбитим. Киһи олоҕун саамай ураты кэрэ кэрдиис кэминэн устудьуоннуур сыллара буолар. Үөрэнэр сылларбар актыбыыс устудьуоннар кэккэлэригэр сылдьарым. Үөрэҕим таһынан, араас култуурунай тэрээһиннэргэ кыттарым.
Эбэм Саргылаана Степановна уонна ийэм Сардаана Васильевна киһи буолан улаатарбар төһүү буолбуттара. Оҕо улаатан баран бэйэтигэр эрэллээх буолара ийэттэн улахан тутулуктаах дии саныыбын. Ийэ оҕотун таптыахтаах, оҕом өйдөөх, кыахтаах, күүстээх диэн санаатын бөҕөргөтө сылдьыахтаах, оччоҕо ситиһиилээх оҕо үүнэн-сайдан тахсар.
Ийэм миигин наһаа күүскэ таптыыр, куруук: «Мин оҕом өйдөөх, сырдык төбөлөөх, барыга бары ситиһиилээх», — диэн этэ сылдьааччы. Ол иһин араас саҕалааһыннарбар баҕар сатаныа суоҕа, дьон саҥарыа диэн өйбөр да суоҕа.
Ол курдук эбэлээх ийэм эппиэтинэстээх буоларга, дьону кытта алтыһарга, сыалбын ситиһэргэ, дьиэ кэргэни сыаналыырга уо. д. а үөрэппиттэрэ. Ийэм тубдиспансер үлэһитэ. Эбэм култуура эйгэтигэр үлэлии сылдьыбыта. Бииргэ төрөөбүт төрдүөбүт, бары кыргыттар. Саамай улаханнара мин буолабын.
Бэйэҥ дьиэ кэргэҥҥин тэринэргэр олоҕуҥ аргыһын Сергейи кытта хайдах билсибиккитий, ханнык хаачыстыбатын сэргээбиккиний?
Сергейи кытта устудьуоннуу сылдьан билсибиппит. Аһаҕас, үөрүнньэҥ, элэккэй майгылааҕын, үчүгэй буолан көстө сатаабакка хайдах баарынан сылдьарын, чиэһинэйин, үрдүк уҥуохтааҕын сөбүлээбитим. Кини оччолорго бэһис кууруска, мин үһүс кууруска үөрэнэрбит. Биир уопсайга олорорбут. Сергейи бааһынай, кыраһыабай, спортсмен уол диэн кистээн сөбүлүү көрөр этим. Биир бириэмэҕэ уопсайтан көһөммүт дьүөгэлэрбин кытта дьиэ куортамнаан туспа олорбуппут. Биир күн «Арай биирдэ» диэн киинэ көрө олороммут, киинэҕэ Сергейи көрдүбүт. Бииргэ үөрэммит кыыспынаан Вконтакте интернет ситимигэр страницатын буллубут. Спортсмен уолу тутатына сэргии көрбүтүм.
Бастакы хардыыны мин оҥорбутум. Киниэхэ суруйан саҕалаабытым. Ол курдук кэпсэтэн, билсэн барбыппыт. Бастакы көрсүһүүбүт Нуучча тыйаатырыгар буолбута. Мин олох долгуйан, киэргэнэн аҕай барбытым. Дьүөгэлэрим сүбэлээн-амалаан, хоп курдук хомуйан ыыппыттара. Чэ, ол курдук тыйаатырбар тиийдим. Аны телефонум иитэрэ бүтэн хаалла. Сергейтэн «мин кэллим» диэн сурук кэлбитин эрэ көрөн хааллым. Тыйаатырга киирээт, аһара долгуйаммын төттөрү барар санаалаах турбутум (күлэр). Ол курдук тахсаары турдахпына, арай мап-мааны киһи «Маринаа…» диэбитинэн тиийэн кэллэ. Сергейим эбит. Мин оччолорго бастакыбын Нуучча тыйаатырыгар «Евгений Онегин» испэктээккэ сылдьыбытым. Дьэ, ити курдук бастакы көрсүһүүбүт олус долгутуулаахтык ааспыта.
Дьиэ кэргэҥҥит туһунан кэпсэтиэххэ, иллэҥ кэмҥитин хайдах атаараҕыт?
Быйыл ыал буолбуппут уон сыла буолла. Сергей үөрэҕин бүтэрэн баран 2017 сыллаахха Хаандыгаҕа көһөн кэлбитэ. В. Лебедев аатынан оҕо-ыччат спортивнай оскуолатыгар дириэктэри солбуйааччынан үлэлиир. Икки сылынан үөрэхпин бүтэрэн Хаандыгаҕа кэлбитим. Үс уол оҕолоохпут: улахаммыт Женя төрдүс кылааска үөрэнэр, Витя уонна Руслан «Колокольчик» уһуйаан иитиллээччилэрэ.
Дьиэ кэргэнинэн киэһэтин күннээҕибитин кэпсэтэбит. Бииргэ олорон киинэ, мультик көрөбүт. Аҕабыт киэһэтин уолаттарын кытта дьарыктанар. Ону көрөн кырабыт эмиэ үтүктэр. Дьиэ кэргэнинэн бырааһынньыктары бииргэ бэлиэтиибит. Ол курдук, үөрэххэ киирэр үөрүүлээх түгэннэри, саҥа дьылы, төрөөбүт күннэри үөрэ-көтө көрсөбүт. Хас сайын ахсын дьиэ кэргэнинэн айылҕаҕа тахсан, сиэри-туому тутуһан сир астыыбыт, дуоһуйа сынньанабыт.
Оҕо иитиитигэр туохха ордук болҕомто уураҕытый?
Мин оҕолорум үһүөн уолаттар. Уолу өйдөөхтүк атаахтатыахха наада, сөбүнэн таптаан, сөбүнэн өйдөтөн. Уол оҕо мэниктиирэ ханна барыай, ону барытын сөпкө быһааран өйдөтүөххэ наада. Кини айылҕатынан мындыр, ырааҕы көрөр толкуйдаах. Онно сөпкө иитэн, такайан, салайан иитэн таһаарыахтааххын. Маны барытын таба туһаннахха, уол иитиитигэр туох да уустуктары көрсүмүөххэ сөп.
Уол оҕо эппиэтинэстээх буола улаатыахтаах дии саныыбын. Инникитин аҕа баһылык буолуо дии, ол иһин эппиэтинэһэ улахан диэн өйдөбүлү кыратыттан иҥэриэххэ наада. Ийэ сиригэр, төрөөбүт дойдутугар бэриниилээх буолуохтаах. Уол оҕо, эр киһи биһиэхэ, кэрэ аҥаардарга, дурдабыт-хаххабыт буолар, кини ону кыра эрдэҕиттэн билэ улаатыахтаах.
Оҕону иитиигэ саамай сүрүнэ – өрүү күлэ-үөрэ сылдьан, бэйэҕэ сыһыарыахха, аһаҕастык кэпсэтэр усулуобуйаны тэрийиэххэ наада.
Иллэҥсийдэххинэ тугунан сөбүлээн дьарыктанаҕын?
Иллэҥ кэммэр кинигэ ааҕабын, киинэ көрөбүн.
Сөбүлээн астыыр рецебиҥ?
Сибиэһэй огурсулаах «Фунчоза» салаат.
Фунчоза — 2 хаа. Улахан моркуоп — 1—2 уст. Куурусса эбэтэр ынах этэ. Сибиэһэй оҕурсу — 1—2 уст. Мас арыыта. Эриэппэ луук — 1 уст. Корейскай моркуопка аналлаах тума — 0,5 ч. л.
Күөх үүнээйи.
Туус.
Түмүккэр баҕа санааҥ
Саха сиригэр — Ийэ күнэ. Бу үөрү үлээх күн өрөспүүбүлүкэбит күн күбэй ийэлэрин, эйэҕэс эбэлэрин ис сүрэхпититтэн эҕэрдэлиибин.
Баҕарабын чэгиэн доруобуйаны, чөл туругу, алаһа дьиэҕитигэр, дьиэ кэргэҥҥитигэр байылыат олоҕу, сир үрдүгэр баар бары үтүөнү, кэрэни! Чуолаан ийэбин Сардаана Васильевнаны, эбэлэрбин Саргылаана Степановнаны, Маина Семеновнаны, хотуммун Татьяна Дмитриевнаны уонна ытыктыыр эбэбитин Анна Петровнаны, эдьиийбитин, иккис эбэбитин Мария Дмитриевнаны ис сүрэхпиттэн эҕэрдэлиибин уонна сүбэҕит, өйөбүлгүт иһин махтанабын!
Мария Захарова